Ölçülemeyen süreci
yazılım düzeltemez.
Bir yazılım projesinin başarısı çoğunlukla ilk iki haftada belirlenir. O iki hafta ekran tasarlayarak değil, sahayı dinleyerek ve veri modelini tartışarak geçirilir. Aşağıdaki sıra, her projede fiilen izlediğimiz sıradır.
- İlk teslimat
- Çalışan dilim
- Sürüm aralığı
- İki hafta
- Devreye alma
- Yerinde
- Sonrası
- Bakım ve destek
Sıra değişince ne olduğunu birkaç kez gördük.
Sahayı görürüz
İlk iş, üretim alanında ya da ofiste bir gün geçirmektir. Hangi bilginin nerede tutulduğunu, hangi adımın kimin hafızasında olduğunu yerinde görmeden şema çizmeyiz.
Bu adımın çıktısıSüreç haritası ve mevcut durum raporuVeri modelini kurarız
Ekran tasarımından önce veri modeli. Yanlış kurulmuş bir ilişki, altı ay sonra yazılamayan bir rapor demektir. Model üzerinde mutabık kalmadan koda geçmeyiz.
Bu adımın çıktısıVeri modeli, iş kuralları ve doğrulama listesiÇalışan bir dilim veririz
İlk teslimat baştan sona çalışan dar bir dilimdir — örneğin yalnızca sipariş girip üretim emri açmak. Ekip erken kullanmaya başlar, geri bildirim erken gelir.
Bu adımın çıktısıÇalışan sürüm, gerçek veriyleModülleri sırayla açarız
Her modül, önceki modülün verisini kullanacak şekilde eklenir. Ara aşamada sistem hep bütün ve kullanılabilir kalır; büyük patlama günü yoktur.
Bu adımın çıktısıİki haftalık aralıklarla sürümDevreye alır, yanında dururuz
Kurulum, veri aktarımı ve kullanıcı eğitimi bizim işimizdir. İlk ay sistemin başında dururuz; çünkü asıl gereksinimler ancak canlıda ortaya çıkar.
Bu adımın çıktısıKurulum, eğitim, bakım ve destek
Tartışmaya açık olmayan altı madde.
Bunlar tercih değil, kaybedilen zamandan öğrenilmiş kurallar. Bir projede bu maddelerden birinden vazgeçmemiz isteniyorsa, önce sonucunu birlikte konuşuyoruz.
- 01
Veri modeli ekrandan önce gelir
Yanlış kurulmuş bir ilişki, altı ay sonra yazılamayan bir rapordur. Ekran her zaman değiştirilebilir; veri modeli, üzerine veri biriktikten sonra çok zor değişir.
- 02
Bakiye yazılmaz, hesaplanır
Stok, cari ve kasa bakiyeleri hareket defterinin türevidir. Doğrudan yazılabilen bir bakiye, açıklanamayan bir bakiyedir.
- 03
Her kayıt kim ve ne zaman taşır
Denetim izi sonradan eklenen bir özellik değil, baştan kurulan bir alışkanlıktır. Bir rakam tartışıldığında geçmişe bakabilmek gerekir.
- 04
Saha ekranı ile ofis ekranı ayrı tasarlanır
Eldivenli elle tablet kullanan operatörle, iki monitörlü masada çalışan muhasebeci aynı arayüzü kullanamaz. İkisi de aynı veriyi görür, farklı biçimde.
- 05
Sistem müşterinin sunucusunda da çalışır
Konteynerli kurulum, kaynak kod devri ve tescilli katman kullanmama tercihi bilinçli. Bağımlılık yaratmadan iş yapmayı tercih ediyoruz.
- 06
Yapay zekâ kayıt oluşturmaz
Dil modellerini okuma, özetleme ve öneri üretme işlerinde kullanıyoruz. Muhasebe kaydı ya da stok hareketi üreten bir model yazmadık; kararın izlenebilir olması gerekiyor.
“Çevrim süresi ürüne yazılmaz.”
Bir enjeksiyon fabrikasında ilk gün sorduğumuz soru şuydu: aynı parça iki farklı preste aynı sürede mi çıkıyor? Cevap hayırdı.
Bu tek cevap veri modelini değiştirdi. Çevrim süresini ürün kartına değil, kalıp–makine uyum tablosuna yazdık. Planlama artık gerçek kapasiteyle çalışıyor; termin sözü tutuyor.
Ekran tasarımıyla başlasaydık bu tabloyu altı ay sonra, veriler birikmişken eklemek zorunda kalırdık.
İlk adım bizde: sahayı görmek.
Yerinde geçirdiğimiz ilk gün ve çıkardığımız süreç haritası ücretsizdir. Teklif, ancak neyi teslim edeceğimizi ikimiz de bildikten sonra anlamlıdır.